Để có thể tự tiến hành thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai, các bên liên quan cần hiểu rõ các quy định pháp luật về điều kiện khởi kiện, cách soạn thảo đơn khởi kiện, nơi tiếp nhận hồ sơ, phương thức nộp đơn cũng như trình tự, thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án. Vậy hồ sơ khởi kiện tranh chấp đất đai gồm những gì? Hãy cùng Luật Sandy đi tìm hiểu qua bài viết này nhé.
Theo quy định tại Điều 236 Luật Đất đai năm 2024, đối với các tranh chấp đất đai đã được tiến hành hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nhưng không đạt kết quả, việc giải quyết sẽ được thực hiện theo các trình tự và thẩm quyền do pháp luật quy định như sau:
Trường hợp 1: Đối với tranh chấp đất đai mà các bên có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ được quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024, đồng thời có tranh chấp liên quan đến tài sản gắn liền với đất, thì thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật.
Trường hợp 2:
Đối với các tranh chấp đất đai mà người sử dụng đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không thuộc một trong các loại giấy tờ được quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024, thì đương sự có quyền lựa chọn một trong hai phương thức giải quyết sau:
- Gửi đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân có thẩm quyền (cấp huyện hoặc cấp tỉnh theo từng trường hợp cụ thể);
- Hoặc khởi kiện trực tiếp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Việc thực hiện điều kiện và thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai sẽ được tiến hành như sau:
1. Điều kiện khởi kiện tranh chấp đất đai
Hiện nay, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 không quy định một điều khoản riêng biệt về “điều kiện khởi kiện” đối với từng loại vụ án cụ thể. Tuy nhiên, căn cứ vào các quy định tại Điều 26, Điều 186, Điều 187, Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và khoản 3 Điều 2 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, người khởi kiện vụ án tranh chấp đất đai cần đáp ứng một số điều kiện cơ bản theo quy định của pháp luật sau:
- Người khởi kiện có đầy đủ quyền khởi kiện theo quy định của pháp luật;
- Vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo đúng loại tranh chấp;
- Tranh chấp đất đai vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền giải quyết bằng bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật;
- Đã thực hiện thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã theo đúng quy định (đối với các trường hợp bắt buộc hòa giải).
Xem thêm: Luật sư tranh chấp đất đai – Tư vấn, đại diện và bảo vệ quyền lợi khách hàng
2. Chuẩn bị và nộp hồ sơ khởi kiện
Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Căn cứ theo khoản 2 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, người khởi kiện cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ khởi kiện đầy đủ, bao gồm các tài liệu sau:
- Đơn khởi kiện theo mẫu quy định;
- Biên bản hòa giải không thành có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã và có chữ ký của các bên tranh chấp;
- Giấy tờ tùy thân của người khởi kiện như: Sổ hộ khẩu, CMND/CCCD hoặc hộ chiếu còn hiệu lực;
- Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện.
Theo nguyên tắc của Bộ luật Tố tụng dân sự, bên khởi kiện phải có nghĩa vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp.
Ví dụ:
- Trường hợp tranh chấp đất đai mà người khởi kiện có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc một trong các loại giấy tờ theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 thì cần nộp kèm các giấy tờ đó trong hồ sơ;
- Trường hợp tranh chấp liên quan đến tài sản gắn liền với đất thì phải cung cấp giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản đó.
Nộp đơn khởi kiện
- Người khởi kiện nộp đơn tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền nơi có bất động sản đang tranh chấp;
- Hình thức nộp đơn có thể thực hiện theo một trong các cách sau:
- Nộp trực tiếp tại Tòa án;
- Gửi qua đường bưu chính;
- Gửi trực tuyến thông qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có hỗ trợ).
3. Chuẩn bị xét xử và xét xử sơ thẩm
Nhận và xử lý đơn khởi kiện – thụ lý vụ án
Căn cứ theo Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện, Thẩm phán sẽ tiến hành xem xét và ra một trong các quyết định sau:
- Yêu cầu người khởi kiện sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện nếu còn thiếu thông tin hoặc chưa đúng quy định;
- Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc thủ tục rút gọn nếu vụ án đáp ứng điều kiện áp dụng;
- Chuyển đơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án khác;
- Trả lại đơn khởi kiện nếu vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Thụ lý vụ án
Theo Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sau khi xem xét đơn khởi kiện cùng tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết, Thẩm phán sẽ thông báo cho người khởi kiện để thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí (nếu có).
Quy trình thực hiện như sau:
- Thẩm phán dự tính mức tạm ứng án phí và ghi vào giấy báo nộp tiền;
- Người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận thông báo;
- Sau khi nộp, người khởi kiện nộp lại biên lai cho Tòa án để hoàn tất thủ tục thụ lý;
- Trường hợp được miễn hoặc không phải nộp tạm ứng án phí thì Tòa án sẽ tiến hành thụ lý ngay sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Chuẩn bị xét xử và xét xử sơ thẩm
Căn cứ Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử đối với vụ án tranh chấp đất đai là 04 tháng, trường hợp phức tạp có thể được gia hạn nhưng không quá 02 tháng, tổng thời gian tối đa là 06 tháng.
Trong giai đoạn này, Tòa án sẽ tiến hành:
- Thu thập và xác minh chứng cứ;
- Lấy lời khai các bên liên quan;
- Tổ chức định giá, đo đạc nếu cần thiết;
- Ra quyết định đưa vụ án ra xét xử hoặc tạm đình chỉ/đình chỉ vụ án nếu có căn cứ pháp luật.
Sau khi kết thúc xét xử sơ thẩm, các bên đương sự có quyền kháng cáo bản án nếu không đồng ý với phán quyết của Tòa án theo đúng quy định pháp luật.
Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai và quá trình chuẩn bị xét xử, xét xử sơ thẩm thường kéo dài và có nhiều bước pháp lý phức tạp. Vì vậy, khởi kiện chỉ nên được xem là giải pháp cuối cùng khi các phương án thương lượng hoặc hòa giải không đạt kết quả.
Để hiểu rõ hơn về toàn bộ quy trình hồ sơ khởi kiện tranh chấp đất đai gồm những gì , có thể tham khảo thêm: Quy trình giải quyết tranh chấp đất đai.
Nếu có bất cứ thắc mắc nào liên quan đến quy định của pháp luật về đất đai, hãy gọi luôn cho chúng tôi qua Hotline: 0904.520.462 để được giải đáp pháp luật nhanh chóng kịp thời.
Thông tin liên hệ:
* CÔNG TY LUẬT TNHH SANDY VÀ CÁC CỘNG SỰ
* Địa chỉ: Tầng 1 Căn LP1- SH28 Lô TT115-T10, Đ. Long Phú 1, Vinhomes Thăng Long, X. An Khánh, TP. Hà Nội
* Đường dây nóng: 0904 520 462
* Điện thoại: +84 24 3383 6038
* Email: contact@sandypartnerslaw.com
* Trang web: www.luatsandy.com
Các bài viết liên quan:
